Het is goed zo

“Het is goed zo” waren de woorden van oma ruim tien jaar geleden in de weken voordat ze stierf. “Ik heb een mooi leven gehad.” Vier kinderen zien opgroeien, trouwen en hun eigen kinderen zien krijgen. Genoten van haar kleinkinderen, hun eerste vriendjes of vriendinnetjes over de vloer gekregen en zelfs haar oudste kleinzoon die trouwde maakte ze vanuit haar bed nog mee.

“Het is goed zo,” waren oma’s laatste woorden.

“Het is goed zo” waren ook opa’s woorden de afgelopen weken. “Ik heb een mooi leven gehad”. Naast alles wat opa samen met oma mocht beleven, zag hij zijn kleinkinderen verder opgroeien. Heeft hij zinvolle jaren op de boerderij gehad, talloze gesprekken met alle honden in de familie gevoerd, stiekem heel wat stukjes brood aan hen gevoerd en zelfs zes achterkleinkinderen gekregen. Een mooi voltooid leven.

“Het is goed zo,” waren ook opa’s laatste woorden.

Lieve opa,

we weten niet hoe het er in de hemel er aan toe gaat, maar ik hoop dat u samen met oma nog nageniet van uw leven op aarde, en af en toe een kijkje kunt nemen in het leven wat hier doorgaat.

Tijdens ons afscheid vorige week vertelde u ons dat u erg verdrietig bent dat u Marilou niet heeft gekend, maar ook dat u de geboorte van het kleine mannetje in mijn buik niet meer zult meemaken.

We hopen dat u samen met oma en alle andere overgroot opa’s en oma’s die daar zijn, mooie avonturen met ons kleine meisje mag beleven en haar kunt vertellen over haar papa en mama, haar opa en oma, haar ooms en tantes én neefjes en nichtjes.

Wij op ons beurt zullen ons zoontje dan vertellen over de opa’s en oma’s die nu bij Marilou zijn: over de avonturen die we met jullie beleefd hebben, de herinneringen die we van jullie hebben, van jullie wijsheden tot de anekdotes waar we met een glimlach aan terug denken. Van de befaamde Gucci (“Gukkie”) aandelen tot de wel heel bijzondere videorecorder van opa met tim(m)er. Van de lekkerste boerenkool, de Hooglandse rats en het zachtste draadjesvlees tot – niet te vergeten – de pannenkoeken met knapperig randje diréct uit de pan. Ook wij zullen onze kinderen uitleggen waarom we nou helemaal naar Bunschoten moeten fietsen voor een ijsje.

Dat en nog veel meer, we gaan het niet vergeten. We gaan ú niet vergeten. We gaan jullie, onze opa en oma uit Hoogland, niet vergeten.

“Het gaat u goed opa…”

Deze woorden sprak ik afgelopen week tijdens het afscheid van onze opa. Hij wilde de 90 halen en dan vond hij het mooi geweest. Tot voor kort was hij een harde werker en een – voor zijn leeftijd – fitte man. De afgelopen zeven jaar reed hij vier keer per week tien kilometer heen en tien kilometer terug naar de boerderij van m’n ouders om te helpen met “1001 klusjes die geen naam hebben”. Klusjes die je zelf het liefst laat liggen, zoals onkruid tussen de tegels en planten weghalen, maar die hij met veel toewijding deed en het liefst op zijn knieën. Hij genoot van onderonsjes met de honden, gesprekken met mijn ouders en zelf opgegroeid op een boerderij, vertelde hij verhalen over vroeger.  Dit alles onder genot van een kopje koffie, een loeisterke zwarte thee, een dikke snee krentenbrood met roomboter of een gebakken ei: daar maakte je zijn dag mee.

Sinds de herfst kwam hij niet meer. Het begon met gekneusde ribben en toen ging het lichamelijk heel snel bergafwaarts en vond hij dat het goed geweest was. De dag voor “onze” verjaardag namen we afscheid (ik ben op mijn opa zijn verjaardag geboren). Hij haalde de 90 zoals hij wilde en vier dagen later overleed hij. Hij had het goed aangevoeld. Tot in zijn laatste dagen was hij mentaal zo helder als wat. Hij keek dagelijks het nieuws, sloeg geen letter over in de krant en belegde in aandelen, nog altijd volgde hij de koersen via teletekst en regelde – zolang dat nog kon – transacties per telefoon. Hij wist bijna overal wel wat van. Op Oudjaarsdag vertelden we tijdens een bezoekje dat we de D-day stranden in Normandië hadden bezocht en dan kwam er weer een heel verhaal met details die we ter plekke niet hadden opgedaan. Voor ons was en is hij een bewonderenswaardige opa en we gaan hem missen, maar tegelijkertijd zijn we dankbaar dat zijn wens is verhoord en hij vredig is gegaan na een mooi voltooid leven. Voor ons blijven de herinneringen van een leven lang.

Hoe anders is het overlijden van iemand die veel te vroeg sterft. “Het is goed zo”, gaat dan niet op. Waar opa terugkeek op een voltooid leven, en de herinneringen van een heel leven blijven, zijn wij al onze toekomstdromen met onze dochter kwijtgeraakt op het moment dat ze vijftien uur na haar geboorte overleed. Waar een mensenleven op aarde hoort te beginnen, stopte die van haar. Het verdriet om Marilou kwam in de  weken rondom zijn overlijden en begraven weer erg naar boven. Voor opa was het goed zo, ook al gaan we hem missen, maar tegelijkertijd was er het besef dat hij onze kindjes niet gekend heeft. De gedachte dat Marilou er in de hemel nu een overgrootopa bij heeft is dubbel. Enerzijds is het een troost, maar anderzijds kan het me ook erg verdrietig maken; dat mijn eigen kindje daar al is en het feit dat ik zoiets sowieso kán zeggen. Wat zou ik daar graag zélf af en toe eens een kijkje nemen.

3 Comments

  1. Heftig weer Liset, dood en leven, zo dicht bij elkaar. En toch ook de troost dat het leven bij de dood niet ophoudt. Dank je voor het delen. Liefs, Leni

  2. Wat zou een klein kiekje in het hiernamaals verhelderend kunnen werken….
    Mooie woorden Lies voor onze lieve opa en voor Marilou.

Laat een reactie achter op Bob van den Heuvel Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.